Theo đó, bà con nông dân cần thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết và chủ động chuẩn bị đầy đủ nhân lực, phương tiện, máy móc phục vụ thu hoạch. Đối với những diện tích lúa đã chín từ 85% trở lên, cần khẩn trương tổ chức thu hoạch theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng”, không để lúa chín quá lâu ngoài đồng làm tăng nguy cơ đổ ngã, rơi rụng, nảy mầm trên bông hoặc bị ảnh hưởng bởi mưa, bão và sâu bệnh.
Các hộ có diện tích lúa thu hoạch trong cùng khu vực cần phối hợp chặt chẽ, bố trí máy gặt hợp lý; ưu tiên thu hoạch trước tại những chân ruộng trũng thấp, khó tiêu thoát nước, diện tích lúa bị đổ ngã hoặc có nguy cơ chịu ảnh hưởng lớn khi thời tiết bất lợi. Quá trình thu hoạch phải bảo đảm an toàn cho người và phương tiện; đồng thời chủ động vận chuyển, phơi, sấy và bảo quản thóc đúng kỹ thuật nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch.
Cùng với việc đẩy nhanh tiến độ thu hoạch lúa, bà con cần thực hiện theo phương châm “thu hoạch đến đâu, giải phóng đất đến đó”. Ngay sau khi thu hoạch, các hộ khẩn trương thu gom, xử lý rơm rạ và tàn dư cây trồng; vệ sinh đồng ruộng, khơi thông hệ thống kênh mương, rãnh thoát nước; tiến hành làm đất, lên luống và chuẩn bị đầy đủ giống, phân bón, vật tư để gieo trồng cây vụ Đông đúng thời vụ.
Trong quá trình xử lý đất và tàn dư cây trồng, bà con có thể sử dụng các loại chế phẩm sinh học phù hợp để thúc đẩy quá trình phân hủy rơm rạ, bổ sung nguồn hữu cơ cho đất, hạn chế mầm bệnh và cải thiện độ phì nhiêu của đất. Việc sử dụng chế phẩm sinh học phải thực hiện đúng hướng dẫn của cơ quan chuyên môn và nhà sản xuất, bảo đảm hiệu quả, an toàn và bảo vệ môi trường. Không đốt rơm rạ tùy tiện gây ô nhiễm không khí, làm mất chất hữu cơ trong đất, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và gây mất an toàn giao thông.
Vụ Đông là vụ sản xuất quan trọng, góp phần khai thác hiệu quả quỹ đất, nâng cao giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Vì vậy, các hộ nông dân cần tích cực chuyển đổi nhận thức, mạnh dạn mở rộng diện tích gieo trồng; không để đất bỏ hoang sau khi thu hoạch lúa.
Về cơ cấu giống và lịch gieo trồng, các thôn, hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp và hộ sản xuất thực hiện theo đúng Phương án sản xuất vụ Đông 2026 - 2027 của UBND xã đã ban hành. Bà con cần lựa chọn các giống cây trồng có nguồn gốc rõ ràng, phù hợp với điều kiện đất đai, thời tiết, khả năng đầu tư và nhu cầu thị trường; ưu tiên các giống có năng suất, chất lượng cao, thời gian sinh trưởng ngắn, khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện thời tiết bất thuận.
Việc gieo trồng phải bảo đảm đúng khung lịch thời vụ đối với từng loại cây. Đặc biệt, đối với nhóm cây vụ Đông ưa ấm, cần tranh thủ tối đa thời gian, thu hoạch lúa và giải phóng đất sớm để gieo trồng trong khung thời vụ tốt nhất.
Căn cứ điều kiện thực tế, bà con tích cực mở rộng diện tích các loại cây trồng vụ Đông có giá trị kinh tế và khả năng tiêu thụ tốt như ngô, khoai tây, rau màu, đậu đỗ và các cây trồng khác theo định hướng của địa phương. Đồng thời, tăng cường áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa, sử dụng phân bón hợp lý và các biện pháp sản xuất an toàn nhằm giảm chi phí, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và hiệu quả kinh tế.
Mỹ Hạnh