Bệnh đạo ôn phát sinh, gây hại trên lúa vụ Xuân năm 2026

Theo dự tính dự báo của Trung tâm cung ứng dịch vụ công xã Thiệu Quang, trong thời gian tới nguy cơ chuột gây hại sẽ tăng khi lúa làm đòng nhất là những ruộng ven đê, gần cồn bãi, bờ to, bờ mương, trang trại, nghĩa trang…; bệnh đạo ôn lá phát sinh và gây hại do điều kiện thời tiết âm u sương mù, độ ẩm cao, tại các ruộng bón thừa đạm, gây hại trên các giống nhiễm như J02, Thái Xuyên 111, TBR225…; các đối tượng gây hại này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh trưởng, phát triển của cây lúa, làm giảm năng suất và chất lượng hạt.

Để đảm bảo sản xuất thắng lợi lúa vụ Xuân năm 2026, hạn chế thấp nhất thiệt hại do sinh vật gây hại gây ra, Trung tâm cung ứng dịch vụ công xã Thiệu Quang hướng dẫn tăng cường chăm sóc, điều tra, phát hiện sinh vật gây hại và biện pháp phòng trừ sinh vật gây hại trên lúa vụ Xuân năm 2026 như sau:

1. Tập trung chăm sóc lúa giai đoạn làm đòng

Tranh thủ thời tiết thuận lợi, bà con nông dân bón thúc đón đòng (khi 10% lá đòng thắt eo) bằng phân bón NPK chuyên thúc; hoặc bón phân đơn (đạm, kali), kết hợp làm cỏ, sục bùn, giữ mực nước trong ruộng 3-5cm. Bón phân hợp lý, không bón thừa đạm gây lốp lá.

Hình ảnh lá đòng thắt eo

2. Chủ động phòng trừ chuột gây hại, tăng cường phòng trừ bệnh đạo ôn lá

T hường xuyên thăm đồng, phát hiện các đối tượng sinh vật gây trên cây lúa và phòng trừ bằng các biện pháp sau:

* Đối với bệnh đạo ôn lá:

Triệu chứng bệnh: Vết bệnh trên lá có hình thoi, giữa vết bệnh có màu nâu xám, ngoài có quầng màu vàng nhạt, bệnh nặng các vết bệnh liên kết với nhau làm khô lá.

Khi phát hiện ruộng chớm bị bệnh, tuyệt đối không bón các loại phân đạm và thuốc kích thích sinh trưởng, cần giữ đủ nước trong ruộng và phun thuốc trừ bệnh ngay bằng các thuốc hóa học có hoạt chất Tricyclazole, Fenoxanil, Trifloxystrobin + Tebuconazole, Isoprothiolane …có thể tham khảo sử dụng một trong các loại thuốc: Fu-Army 40EC, Bump 650WP, Roshow 460SC, Kabim 30WP, Fillia 525SE, Bankan 600WP, Bamy 75WP,... phun kép cách nhau 3-5 ngày, phun thuốc nên phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng, tuân thủ nguyên tắc “4 đúng” (đúng thuốc, đúng lúc, đúng nồng độ liều lượng, đúng cách) , đồng thời thu gom, xử lý bao bì thuốc sau sử dụng theo quy định để đảm bảo an toàn môi trường.

* Đối với chuột:

- Sử dụng biện pháp canh tác: phát quang bờ bụi, nhất là các khu vực gò cao, đất hoang, làm sạch cỏ ven bờ,…làm mất nơi cư trú của chuột. Ruộng gần làng, gần khu nghĩa trang cần tiến hành quây nilong xung quanh bảo vệ.

- Sử dụng biện pháp thủ công: đào hang, hun khói, sử dụng các loại bẫy như bẫy kẹp, bẫy lồng, bẫy dây, bẫy dính… đặt ở những nơi có chuột thường qua lại, chuột mới phá hại, trong nhà, ngoài đồng.

- Sử dụng biện pháp sinh học: bảo vệ các loài thiên địch của chuột ngoài tự nhiên: rắn, chim, ếch, chim cú mèo…, khuyến khích phát triển đàn mèo nuôi để diệt chuột và đảm bảo cân bằng sinh thái.

- Sử dụng biện pháp hóa học:

Sử dụng các loại thuốc diệt chuột có trong danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam hiện nay ví dụ các loại thuốc như: Gimlet 0,2GB, Hicate 0,08AB, Antimice 0.006BG, Kingcat 0.005RB, Sago-Rat 0.005RB... Đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng. Đặt thuốc tại cửa hang, đường đi của chuột hoặc nơi chuột thường xuyên cắn phá, hang ổ hay đường đi của chuột trước và sau thời gian chuột đi kiếm ăn hoặc trở về hang ổ.

Nên đặt thuốc vào buổi chiều tối và kiểm tra lượng mồi chuột đã ăn vào chiều ngày hôm sau để bổ sung thêm mồi, bả; lượng mồi/ha, số đêm đặt mồi tuân thủ theo hướng dẫn của từng loại thuốc sử dụng; không nên đặt mồi tràn lan mà chỉ tập trung vào những nơi trú ngụ của chuột như cồn bãi, nghĩa trang, trang trại, bờ mương,...

Bảo quản thuốc nơi khô ráo, tránh ánh sáng trực tiếp, để thuốc xa tầm tay trẻ em, thực phẩm, vật nuôi và nguồn nước. Khi sử dụng thuốc phải có dụng cụ bảo hộ lao động như: Khẩu trang, kính mắt, găng tay,.. cắm biển cảnh báo khu vực đặt thuốc, thông báo trên hệ thống truyền thanh thời gian đặt thuốc để nhân dân chủ động bảo vệ gia súc, gia cầm và các động vật máu nóng.

Thu gom, xử lý bao bì sau khi sử dụng, hàng ngày kiểm tra thu gom xác chuột để đốt tiêu huỷ hoặc chôn xa khu dân cư, nguồn nước sinh hoạt .

3. Chủ động bảo vệ sản xuất lúa vụ Xuân

Để đảm bảo sản xuất lúa vụ Xuân đạt kết quả cao, Trung tâm cung ứng dịch vụ công xã Thiệu Quang khuyến cáo bà con nông dân tiếp tục bám sát đồng ruộng, theo dõi diễn biến thời tiết và tình hình sâu bệnh, triển khai đồng bộ các biện pháp chăm sóc và phòng trừ.

Việc chủ động, tích cực trong sản xuất sẽ góp phần bảo vệ năng suất, hướng tới một vụ mùa thắng lợi, bền vững.

Trung tâm cung ứng dịch vụ công xã Thiệu Quang