Trẻ em là tương lai của đất nước, là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình và là thế hệ kế tục xây dựng quê hương, đất nước ngày càng phát triển. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho thiếu niên, nhi đồng. Người từng căn dặn:
“Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan.”
Lời dạy giản dị nhưng chứa đựng sự quan tâm sâu sắc của Bác đối với công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em – những mầm xanh của tương lai.
Hằng năm, Tháng hành động vì trẻ em được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành, gia đình và toàn xã hội đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em. Năm 2026, với chủ đề:
“Trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số”
, chương trình hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường sống và học tập an toàn, lành mạnh; đồng thời trang bị cho trẻ em kỹ năng cần thiết để thích ứng với thời đại công nghệ số.
Hiện nay, internet và công nghệ số đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống. Các em học sinh có thể học trực tuyến, tra cứu kiến thức, giao lưu bạn bè, tham gia các hoạt động sáng tạo và tiếp cận kho tri thức khổng lồ của nhân loại chỉ với một thiết bị thông minh. Công nghệ số đang mở ra cơ hội lớn để trẻ em phát triển tư duy, kỹ năng và hội nhập quốc tế.
Tuy nhiên, bên cạnh những tiện ích tích cực, môi trường mạng cũng tồn tại nhiều nguy cơ đáng lo ngại. Không ít trẻ em bị ảnh hưởng bởi các nội dung độc hại, thông tin sai lệch, trò chơi bạo lực, các hành vi lừa đảo trực tuyến hay bắt nạt trên mạng xã hội. Nhiều em dành quá nhiều thời gian cho điện thoại, máy tính dẫn đến giảm khả năng giao tiếp, ảnh hưởng sức khỏe thể chất và tinh thần. Đặc biệt, tình trạng xâm hại trẻ em trên không gian mạng đang ngày càng tinh vi và khó kiểm soát.
Chính vì vậy, việc bảo vệ trẻ em trong môi trường số không còn là nhiệm vụ của riêng ai mà cần sự chung tay của cả gia đình, nhà trường và xã hội.
Đối với gia đình, cha mẹ cần dành nhiều thời gian quan tâm, lắng nghe và đồng hành cùng con em mình; hướng dẫn các em sử dụng internet đúng mục đích, an toàn và hiệu quả. Phụ huynh cần kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị điện tử hợp lý, đồng thời giáo dục con kỹ năng nhận biết các nguy cơ trên mạng như lừa đảo, dụ dỗ, xâm phạm thông tin cá nhân hay bạo lực mạng.
Đối với nhà trường, cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng số và kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho học sinh. Các hoạt động tuyên truyền, ngoại khóa, diễn đàn, tư vấn tâm lý cần được tổ chức thường xuyên nhằm giúp học sinh nâng cao nhận thức về an toàn trên không gian mạng, xây dựng văn hóa ứng xử văn minh khi sử dụng mạng xã hội.
Đối với xã hội và cộng đồng, cần quan tâm xây dựng môi trường sống an toàn, thân thiện; lên án mạnh mẽ các hành vi bạo lực, xâm hại trẻ em; tích cực phối hợp trong công tác bảo vệ trẻ em cả ngoài đời thực và trên môi trường mạng.
Về phía các em học sinh, mỗi em cần chủ động rèn luyện kỹ năng sử dụng công nghệ số một cách thông minh, lành mạnh và có trách nhiệm. Các em cần:
- Không truy cập các trang web độc hại, không chia sẻ thông tin cá nhân tùy tiện.
- Không tin tưởng hoặc làm theo những lời dụ dỗ của người lạ trên mạng.
- Sử dụng mạng xã hội văn minh, không nói xấu, xúc phạm hay bắt nạt người khác.
- Biết cân bằng giữa học tập, vui chơi và sử dụng thiết bị điện tử.
- Mạnh dạn chia sẻ với cha mẹ, thầy cô khi gặp vấn đề nguy hiểm hoặc bị xâm hại trên môi trường mạng.
- Kịp thời phát hiện, thông báo, tố giác hành vi xâm hại trẻ em đến Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 và các cơ quan có thẩm quyền.
Mỗi trẻ em đều có quyền được sống trong yêu thương, được bảo vệ, chăm sóc và phát triển toàn diện. Một môi trường an toàn hôm nay sẽ là nền tảng để các em tự tin vững bước trong tương lai.
Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 là dịp để toàn xã hội thể hiện sự quan tâm sâu sắc đối với thế hệ trẻ; đồng thời lan tỏa thông điệp về trách nhiệm, yêu thương và hành động thiết thực vì trẻ em. Hãy cùng chung tay xây dựng môi trường học tập, vui chơi và không gian mạng an toàn, lành mạnh để mọi trẻ em đều được sống hạnh phúc, phát triển toàn diện và tự tin bước vào kỷ nguyên số.
Dương Hạnh